Στον αγγλόφωνο κόσμο τo Halloween γιορτάζεται κατά κόρον. Αυτό σίγουρα το ήξερες… Οι αναφορές σε αμερικανικές ταινίες και σειρές είναι πάρα πολλές! Όμως, τα περισσότερα πράγματα γύρω και πίσω από αυτή τη γιορτή παραμένουν άγνωστα….
Παρακάτω, σου δίνουμε 5 facts αλλά και 5 small trivia που πρέπει –ή έχει πλάκα– να ξέρεις για το Halloween, ειδικά τώρα που όλο και περισσότεροι θα μιλάνε για αυτό! Αν βέβαια αντέξεις έως το τέλος, θα λάβεις ως έξτρα δώρο κάποια τελικά bonus facts!
Fact #1: Οι ρίζες του Halloween φτάνουν πολύ πίσω στο χρόνο 📜
Σύμφωνα με την επικρατούσα άποψη, το Halloween ως ημέρα έχει τις ρίζες του στον πλούσιο Κέλτικο πολιτισμό. Το σημερινό Halloween, επί της ουσίας, αποτελεί μία εξελιγμένη μορφή της αρχαίας κέλτικης γιορτής Samhain (προφέρεται sow-in), που γιορταζόταν στις 31 Οκτωβρίου. Με το Samhain, οι Κέλτες γιόρταζαν το τέλος των εργασιών συγκομιδής και υποδέχονταν την εποχή του σκοτεινού και κρύου χειμώνα. Μία περίοδο που -ειδικά τότε- ταυτιζόταν με την έξαρση των επιδημιών και, άρα, με αρκετούς θανάτους.
Τα βασικά χρώματα του Halloween, Μαύρο και Πορτοκαλί, σηματοδοτούν τον «θάνατο» του καλοκαιριού και τη ζωή της φθινοπωρινής συγκομιδής.
🤔#FoodforThought: Πόσο παλιό είναι το Halloween;
"...Αν σκεφτείς πως οι Κέλτες έζησαν την Ύστερη Εποχή του Χαλκού και μέχρι την Εποχή του Σιδήρου, δηλαδή το 700 π.Χ. έως περίπου το 400 μ.Χ., εύκολα καταλαβαίνεις πως η ιστορία του Halloween είναι πολλλύ μεγάλη!..."
Fact #2: Ήταν από πάντα μακάβριο! 💀
Ακριβώς επειδή το Samhain εγκαινίαζε μία σκληρή περίοδο του έτους, το μακάβριο στοιχείο αποτέλεσε από την αρχή αναπόσπαστο κομμάτι της γιορτής. Σύμφωνα με την κέλτικη μυθολογία, τη νύχτα της 31ης Οκτωβρίου τα φαντάσματα των νεκρών επέστρεφαν στον κόσμο των ζωντανών! Η ύπαρξη απόκοσμων πνευμάτων, λέγεται, πως βοήθαγε τους Δρυίδες των φυλών να ερμηνεύσουν το μέλλον και να κάνουν… σωστότερες προφητείες.
Κατά τον εορτασμό του Samhain, οι άνθρωποι φορούσαν στολές, που συνήθως αποτελούνταν από κεφάλια και δέρματα ζώων. Οι Δρυίδες ήταν υπεύθυνοι να ανάψουν μεγάλες φωτιές που θεωρούνταν ιερές και στις οποίες οι κάτοικοι του χωριού έκαιγαν μέρος της σοδειάς τους ως προσφορά στους θεούς. Ταυτόχρονα, προχωρούσαν και σε θυσίες ζώων…
⛔#MythBuster: Όχι! Τα καταφύγια δεν φοβούνται να δωρίσουν μαύρες γάτες
"...Έρευνες στις ΗΠΑ έχουν καταρρίψει τον μύθο που θέλει πολλά καταφύγια αδέσποτων ζώων να φοβούνται να διαθέσουν τις μαύρες γάτες τους προς υιοθεσία τον Οκτώβριο προκειμένου να μην πέσουν θύμα κακοποίησης ή τελετουργικής θυσίας από σατανιστικές αιρέσεις κατά το Halloween!..."
Fact #3: Halloween ή αλλιώς παραμονή των Αγίων ⚜️
Μέχρι τον 9ο αιώνα, o Χριστιανισμός είχε εξαπλωθεί για τα καλά στα κελτικά εδάφη. Η Καθολική εκκλησία γιόρταζε την 1η Νοεμβρίου ως «Ημέρα των Αγίων Πάντων». Έτσι, η προηγούμενη νύχτα της 31ης Οκτωβρίου, δηλαδή η παραδοσιακή νύχτα του Samhain κατά την κέλτικη θρησκεία, άρχισε να ονομάζεται Παραμονή των Αγίων Πάντων (All-Hallows Eve), ώσπου τελικά έμεινε στην ιστορία ως Halloween.
🗺️#Geography: Πόλη στη Νότια Καρολίνα μετονομάζεται σε «Halloween»
"...Tο 2022 η πόλη Conway, ανακοίνωσε ότι για τον μήνα Οκτώβριο θα μετονομαζόταν σε «Χάλογουιν», σε μια προσπάθεια να «ενισχύσει τον τουρισμό και την οικονομική ανάπτυξη κατά τη διάρκεια της φθινοπωρινής περιόδου». Από το 2022, αυτό έχει καθιερωθεί και η πόλη μετονομάζεται κάθε χρόνο για έναν ολόκληρο μήνα!..."
Fact #4: H γέννηση του «Trick-or-Treat» 👿
Οι εορτασμοί του Halloween στο Ηνωμένο Βασίλειο συνοδεύονταν με φωτιές και μεταμφιέσεις, προσομοιάζοντας αισθητά με εκείνους του Samhain.
Στην Αγγλία επικράτησε ένα έθιμο σύμφωνα με το οποίο οι φτωχοί άνθρωποι επισκέπτονταν τα σπίτια πλουσιότερων οικογενειών και λάμβαναν γλυκά με αντάλλαγμα την υπόσχεση να προσευχηθούν για τις ψυχές των νεκρών συγγενών των ιδιοκτητών του σπιτιού. Το έθιμο ονομάστηκε «souling» και με την πάροδο του χρόνου υιοθετήθηκε κυρίως από τα παιδιά.
Ομοίως, στη Σκωτία και την Ιρλανδία, οι νέοι έπαιρναν μέρος σε μια παράδοση που ονομαζόταν guising, όπου μεταμφιεζόντουσαν και δέχονταν προσφορές από διάφορα νοικοκυριά. Αντί, όμως, να υποσχεθούν πως θα προσευχηθούν για τους νεκρούς, τραγουδούσαν ένα τραγούδι, απήγγειλαν ένα ποίημα, έλεγαν ένα αστείο ή έκαναν κάποιο άλλο είδος «κόλπου» (trick) πριν παραλάβουν το κέρασμα (treat), το οποίο συνήθως αποτελούνταν από φρούτα, ξηρούς καρπούς ή νομίσματα.
Στις αρχές του 20ού αιώνα, με την εγκατάσταση μεγάλων προσφυγικών ροών από την Ιρλανδία (κυρίως) και τη Σκωτία στις ΗΠΑ, οι εθιμοτυπικές παραδόσεις του «souling» και του «guising» άρχισαν να κάνουν την εμφάνισή τους στην αμερικανική κοινωνία. Σταδιακά, με την πάροδο του χρόνου το trick-or-treat πήρε τη σημερινή του μορφή.
🕰️ #TimeHighlight: Κι όμως δεν ήταν πάντα όλα τόσο… αθώα
"...Η δυνατότητα των νέων να κάνουν δεκάδες σκανδαλιές "δικαιολογημένα", δημιούργησε σοβαρά προβλήματα. Τα χρόνια της Μεγάλης Ύφεσης (1929) χαρακτηρίστηκαν από ακρότητες κατά τη διάρκεια εορτασμού του Halloween, με βανδαλισμούς, σωματικές επιθέσεις και άλλες πράξεις βίας να αμαυρώνουν την ημέρα..."
Fact #5: Αυτός είναι ο θρύλος πίσω από την... κολοκύθα 🎃
Πέρα από την ιστορία του Halloween, εξίσου πλούσια είναι και η μυθολογία που το συνοδεύει. Ο πιο γνωστός θρύλος που έχει αφήσει ανεξίτηλο αποτύπωμα στη γιορτή έως σήμερα είναι αυτός του περιβόητου Jack-o'-lantern, ενός ιρλανδέζικου παλικαριού που ξεγέλασε τον Διάβολο, όχι μία αλλά δύο φορές.
Αρχικά, ο “Stingy Jack” όπως ήταν το –όχι και τόσο κολακευτικό– ψευδώνυμό του (Stingy=Τσιγκούνης) , προσκάλεσε τον Διάβολο να πιει ένα ποτό μαζί του, αλλά στη συνέχεια δεν ήθελε να πληρώσει. Έτσι, έπεισε τον Διάβολο να μετατραπεί σε νόμισμα με το οποίο ο Τζακ θα πλήρωνε τα ποτά τους. Όμως, ο πανούργος Τζακ προτίμησε να βάλει το νόμισμα στην τσέπη του δίπλα σε έναν ασημένιο σταυρό, εμποδίζοντας έτσι τον Διάβολο από το να επιστρέψει στην αρχική μορφή του. Τελικά, ο Τζακ απελευθέρωσε τον Διάβολο, υπό τον όρο ότι δεν θα τον ενοχλούσε ξανά για ένα χρόνο και ότι, αν ο Τζακ πέθαινε, δεν θα διεκδικούσε την ψυχή του. Σαν να μην έφτανε αυτό, την επόμενη χρονιά ο Τζακ κατάφερε να βάλει τον Διάβολο να σκαρφαλώσει σε ένα δέντρο. Ενώ εκείνος ήταν πάνω στο δέντρο, ο Τζακ χάραξε ένα σταυρό στο φλοιό του δέντρου, έτσι ώστε ο Διάβολος να μην μπορεί να κατέβει μέχρι να του υποσχεθεί να μην τον ενοχλήσει για τα επόμενα δέκα χρόνια.
Όταν, βέβαια, ήρθε η ώρα του… ταμείου, τα πράγματα δυσκόλεψαν. Ο Θεός δεν ήθελε τον Τζακ στον παράδεισο, εξαιτίας των δολοπλοκιών του, ενώ ο Διάβολος είχε υποσχεθεί πως δεν θα διεκδικήσει τη ψυχή του. Έτσι, ο κακόμοιρός Τζακ καταδικάστηκε να περιπλανιέται πάνω στη γη μέσα στην αιώνια νύχτα με μόνο ένα αναμμένο κάρβουνο να φωτίζει το δρόμο του. Τοποθέτησε το κάρβουνο αυτό μέσα σε ένα σκαλιστό γογγύλι, φτιάχνοντας ένα φαναράκι…
Αρχικά, το έθιμο που ήταν αφιερωμένο στον Τζακ ήθελε τους ανθρώπους να φτιάχνουν φαναράκια από γογγύλια και άλλα λαχανικά. Μιας και οι κολοκύθες ήταν πιο διαδεδομένες στις ΗΠΑ, το έθιμο καταστάλαξε στη σημερινή του μορφή.
❓ #FollowTheRumors: Το «μυστήριο» πίσω από τον θάνατο του Χουντίνι
"... Ο διάσημος μάγος Χάρρυ Χουντίνι πέθανε από περιτονίτιδα στις 31 Οκτωβρίου του 1926. Όπως είναι φυσικό, πολλές θεωρίες συνομωσίας εμφανίστηκαν σχετικά με τον θάνατό του. Μία από αυτές ισχυρίζεται πως μια ομάδα οργισμένων πνευματιστών τον δηλητηρίασε… Το ότι ο θάνατος του συνέπεσε με το Halloween, σίγουρα δημιούργησε ένα ακόμα πιο εύφορο πεδίο για την καλλιέργεια τέτοιων θεωριών..."
BONUS FACTS 🎁
💲Το Halloween 2023 σε οικονομικά μεγέθη💲
👻 To 2023, το 70% των Αμερικανών καταναλωτών δήλωσε πρόθυμο να αγοράσει κάποιο προϊόν σχετικά με το Halloween, σύμφωνα με την Εθνική Ομοσπονδία Λιανεμπορίου.
💸 Σύμφωνα με την ίδια πηγή, συνολικά οι Αμερικανοί ξόδεψαν κατά το Halloween του 2022 10,6 δισεκατομμύρια δολάρια.
🍫 Περίπου το 1/3 αυτών «φαγώθηκε» μόνο σε αγορές γλυκών.
% Υπολογίζεται, πως περίπου το 25% των ετήσιων πωλήσεων γλυκών στις ΗΠΑ οφείλεται εξ ολοκλήρου στο Halloween.
🥳 Το Halloween αποτελεί, πλέον, τη δεύτερη μεγαλύτερη εμπορική γιορτή των ΗΠΑ.