Back to school
«Είναι καταπληκτικό ότι είμαστε η υποβολή της Γερμανίας», μου έλεγε πέρυσι σε συνέντευξη για λογαριασμό του oneman.gr η Leonie Benesch, η πρωταγωνίστρια του Στο Γραφείο Καθηγητών (The Teachers’ Lounge). «Είναι τρελό γιατί είναι μία τόσο μικρή ταινία, με ένα τόσο μεγάλο ταξίδι».
Το φιλμ που είναι διαθέσιμo στο Cinobo και έχει αυτές τις μέρες την τιμητική του στην πλατφόρμα ως μέρος της συλλογής Back to School, είχε βρεθεί όντως τελικά υποψήφιο για Όσκαρ Καλύτερης Διεθνούς Ταινίας.
Στο Γραφείο των Καθηγητών, η Benesch υποδύεται την Carla, μία αφοσιωμένη δασκάλα που επιδεικνύει ιδεαλισμό και καλλιεργεί εύκολες σχέσεις με τους μαθητές της. Όταν όμως μία σειρά κλοπών φορτώνεται σε έναν από τους μαθητές της, η Carla αποφασίζει να πάρει την κατάσταση στα χέρια της και ανακαλύπτει ότι μία εκ των συναδέλφων της θα μπορούσε να είναι ένοχη. Έτσι ξεκινά ένα ταξίδι αναζήτησης της δικαιοσύνης που ξεφεύγει από τον έλεγχό της, επηρεάζοντας αρνητικά την αντίληψή της για την πραγματικότητα, ενώ η άλλοτε τακτοποιημένη τάξη της μετατρέπεται σε πεδίο μάχης.
Ο σκηνοθέτης και συν-σεναριογράφος της ταινίας, Ilke Çatak, συνεργάστηκε στο σενάριο με έναν παλιό παιδικό του φίλο, τον Johannes Duncker. Οι δυο τους άντλησαν έμπνευση από ένα παρόμοιο περιστατικό που τους είχε συμβεί, όταν οι ίδιοι και οι συμμαθητές τους είχαν υποβληθεί σε σωματικό έλεγχο, ενώ οι καθηγητές τους είχαν απαιτήσει και την παράδοση των πορτοφολιών τους.
Η αιχμηρή ισχύ της παραβολής που έχει φτιάξει ο Çatak - και αυτό που την αναβαθμίζει από κάποια διδακτική άσκηση πάνω στη σχολική αναταραχή σε ένα συναρπαστικό, κεκλεισμένων των θυρών θρίλερ - είναι το πώς το Γραφείο των Καθηγητών απεικονίζει το σχολείο ως μία αυτοσυντηρούμενη κοινότητα, ακριβώς όπως τη βιώνουμε όλοι δηλαδή, ανεξάρτητη από το χάος έξω από τις πόρτες του. Αυτός ο σπουδαίος ρόλος που διαδραματίζει στη ζωή των μαθητών και των εκπαιδευτικών είναι κάτι που ο σκηνοθέτης όχι μόνο αντιλαμβάνεται, αλλά αποδίδει αψεγάδιαστα χρησιμοποιώντας το σκηνικό του σε άκρα επίδραση.
Το μικρό αλλά καθηλωτικό του δράμα αγωνίας δεν είναι αρκετά κυνικό για να προτείνει ότι οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει απλώς να εγκαταλείψουν τις προσπάθειες. Λίγες όμως ταινίες έχουν αναγνωρίσει με μεγαλύτερη ακρίβεια την πλάνη του να χαρακτηρίζονται τα σχολεία ως «ασφαλείς χώροι», σε έναν κόσμο που τα έχει μετατρέψει σε ιδεολογικές εμπόλεμες ζώνες.
Καθώς το Γραφείο εξετάζει τις εκτεταμένες επιπτώσεις μίας καλοπροαίρετης ενέργειας εντός ενός παρανοϊκού πλαισίου, παρουσιάζει μία λεπτή αλλά επιδέξια αλληγορία. Εφόσον δεν φεύγει ποτέ από τον χώρο του σχολείου, οι θεατές νιώθουμε βαθύτερα την κατακλυσμιαία δύναμη των γεγονότων που εκτυλίσσονται γύρω από την Clara, για την οποία οι συνέπειες παίρνουν οδυνηρές διαστάσεις. Με αυτόν τον τρόπο, η ταινία καταφέρνει όχι μόνο να αναπαραστήσει τον τρόπο με τον οποίο το σχολείο γίνεται συχνά ο μοναδικός κόσμος του ατόμου, αλλά και να μεταδώσει σε εμάς αυτό το συναίσθημα, κάνοντας τη δοκιμασία της Clara δική μας.